Bouwwerken
De Zuid-Hollandse eilanden zijn vanouds plattelandsgebied. Met hier en daar plaatsen met een stedelijk karakter, zoals de vestingstadjes Hellevoetsluis en Brielle, en de wat grotere dorpen als Middelharnis. De dorpen en stadjes zijn de laatste decennia flink uitgebreid met woonwijken en tal van moderne voorzieningen.
 |
Toch zijn het nog steeds de oudere bouwwerken die architectonisch en qua omvang de meeste aandacht trekken. Het landschap van Voorne wordt al eeuwenlang beheerst door de imposante Sint-Catharijnekerk uit 1417, in de volksmond de Brielse Dom genoemd. Wie de 60 meter hoge toren wil beklimmen, heeft daarvoor 318 treden nodig. Een prachtig uitzicht over Voorne is de beloning. In de vesting van Hellevoetsluis ligt het Droogdok Jan Blanken. Het dok is een uniek staaltje van waterbouwkundige architectuur. Jan Blanken Jansz. ontwierp en bouwde het rond de wisseling van de 18e en 19e eeuw. Een bezoek, met een spannende wandeling door de gangen van het dok, is meer dan de moeite waard. Iets verderop binnen de Hellevoetse vesting staat het 17e eeuwse Prinsehuis, een ontwerp van de bekende bouwkundige Pieter Post |
|
In Middelharnis vindt men het karakteristiek barokke gebouw, voormalige raadhuis van Middelharnis, stamt uit 1639 en is ontworpen door bouwmeester Arent Arentszoon. Het Rien Poortvlietmuseum is niet meer gevestigd in dit gebouw. Het museum is verhuisd naar het eiland Tiengemeten.
In Goedereede zijn zo’n honderd treden minder nodig dan in Brielle om de toren te beklimmen. Maar het uitzicht dat zich dan ontvouwt is niet minder de moeite waard. De toren van Goedereede is nog steeds het meest dominante bouwwerk van westelijk Goeree-Overflakkee. Hij staat midden tussen de fraaie geveltjes en statige koopmanshuizen die het karakter van de oude vissersplaats bepalen. |
 |
De verdedigingswerken die over het gebied van de Zuid-Hollandse eilanden verspreid liggen zijn staaltjes van bijzondere bouwkunst. Vestingbouw was een echte specialiteit. De vormen van de vestingen van Hellevoetsluis en Brielle hebben beide een specifieke achtergrond. In het gebied ligt nog een aantal kleinere forten, zoals fort Prins Frederik in Ooltgensplaat en de forten Noorddijk en Penserdijk op Voorne.
Het meest imposante bouwwerk van de streek ligt echter tussen Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee. De Haringvlietdam is met zijn sluizen een voorbeeld van indrukwekkende waterbouwkunde. Met de bouw is vrijwel onmiddellijk na de watersnoodramp van 1953 begonnen en in 1970 was het kunststuk gereed. Via de Expo Haringvliet in Stellendam zijn de Haringvlietsluizen te bezoeken.